Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini derinlemesine inceleyerek ülkemizdeki genç işsizlik oranı ve “ev genci” sorunu üzerine çarpıcı bir analiz sunuyor. Aktaş, ekonomik büyüme ve başarı iddialarına karşı, 15-34 yaş aralığındaki her 100 gençten 28’inin ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu vurguluyor. Hükümetin ihracat artışı, üretim atılımları ve enerji keşifleri üzerinden oluşturduğu olumlu ekonomik tabloyu eleştiren Aktaş, “Karadeniz’den doğalgaz, Gabar’dan petrol çıkıyor, enflasyon düşüyor; farz edelim ki bunlar doğru. Peki, 15-34 yaş grubundaki her 100 gencin 28’inin işsiz kalması ne anlama geliyor?” diyerek 6 milyon 789 bin gencin sorunlarının önemine dikkat çekiyor.
Kronik bir sorun haline gelen genç işsizlik, TÜİK verilerine göre son altı yıl boyunca fazla değişiklik göstermedi. 15-34 yaş aralığındaki gençlerin yaklaşık yüzde 30’u, yani yıllardır iş bulamayan bir kitle olarak kaydediliyor. 2021-2026 yılları arasında bu oran, en düşük yüzde 26,6, en yüksek yüzde 30,9 seviyelerine çıkarken, 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 28,2 olarak belirlendi.
Yaş grubu büyüdükçe işsizlik oranlarının arttığına dikkat çeken Aktaş, 15-34 yaş aralığındaki 24 milyon gencin üç alt grupta incelendiği verilere yer veriyor. 15-24 yaş aralığındaki 11,4 milyon gençten yüzde 23,6’sı yani 2,7 milyonu işsiz. 25-29 yaş grubundaki 6,4 milyon gencin yüzde 31,9’u (2 milyon kişi) ne eğitimde ne istihdamda. 30-34 yaş grubundaki 6,2 milyon kişide ise bu rakam yüzde 33’e çıkarak 2 milyon gence denk geliyor.
Kadın işsizlik oranları ise oldukça endişe verici. Aktaş, kadınlardaki işsizlik oranının genel durumu olumsuz etkilediğini belirtiyor. 15-34 yaş grubundaki her 100 erkekten 17’si ne eğitim ne de istihdamda yer alırken, kadınlarda bu oran tam 40’a ulaşıyor. Bu yaş grubundaki 11,8 milyon kadından 4,7 milyonu, yani yaklaşık her 10 kadından 4’ü iş gücüne katılmıyor.
Üniversite mezunları arasında işsizlik oranı ise dikkat çekici bir diğer konu. TÜİK’in 15-24 yaş grubu verilerine göre, en yüksek orandaki “ne eğitimde ne istihdamda” durumu üniversite mezunlarında görülüyor. 2026 yılının ilk çeyreği itibarıyla, üniversite mezunu 24 yaş altındaki 1,1 milyon gencin yüzde 32,5’i, yani 369 bini işsiz durumda. Bu gençlerin 94 binini erkekler oluştururken, 274 bin ile büyük çoğunluğu evde oturan genç kadınlar.
Sonuç olarak, Gabar ve Karadeniz’den gelen enerji haberlerine rağmen, gençlerimizin işsizlik sorunu acil bir çözüm bekliyor. Bu konuyu daha fazla tartışmak ve toplumsal farkındalığı artırmak gerekiyor.
